Vì Sao Like và Follow không Đo Được Hiệu Quả Kinh Doanh: Vanity Metric

Tuần 1

User đi qua ba bước trước khi trả tiền: lượt ghé (một lần có người vào xem website) → user tiềm năng (người để lại liên hệ, như điền form hoặc nhắn tin hỏi giá) → đơn hàng (user chốt mua và trả tiền). Ở tuần 1:

lượt ghé          ██████████████████████████████  2.983
user tiềm năng    ████████                          127
đơn hàng          ██                                 27

#weekly là gì? Một bảng tạm đúng 52 dòng — mỗi dòng tóm gọn một tuần: bao nhiêu follow, bao nhiêu lượt ghé, bao nhiêu lead, bao nhiêu đơn, bao nhiêu tiền. Mọi truy vấn Q1–Q4 trong bài đều đọc từ bảng này.

Hình dạng: 52 dòng × 8 cột

-- Tạo một lần, dùng cho mọi truy vấn Q1–Q4
SELECT
    w.week_id,
    fs.followers, ss.sessions, ld.leads, od.orders,
    od.revenue_vnd,
    od.revenue_vnd / 1000000.0     AS revenue_m,
    100.0 * ld.leads / ss.sessions AS lead_rate
INTO #weekly
FROM dbo.Week w
JOIN dbo.FollowerSnapshot fs ON fs.week_id = w.week_id
JOIN dbo.SessionStat ss      ON ss.week_id = w.week_id
JOIN (SELECT week_id, COUNT(*) AS leads
      FROM dbo.Lead GROUP BY week_id) ld ON ld.week_id = w.week_id
JOIN (SELECT week_id, COUNT(*) AS orders, SUM(amount) AS revenue_vnd
      FROM dbo.[Order] GROUP BY week_id) od ON od.week_id = w.week_id;

CREATE UNIQUE CLUSTERED INDEX ux_weekly_week_id ON #weekly (week_id);

-- Q1. Phễu tuần 1: lượt ghé -> lead -> đơn -> tiền
SELECT
    week_id, sessions, leads, orders, revenue_vnd,
    CAST(lead_rate AS DECIMAL(5,2)) AS lead_rate_pct
FROM #weekly
WHERE week_id = 1;

Tuấn đăng bài đều đặn mỗi ngày. Người theo dõi tăng đều khoảng hơn 100 người/tuần. Tiền bán cũng về đều đặn theo mỗi tuần.

Bấm Chạy quy trình để 16 tuần trôi qua. Theo dõi: đường follow (xanh) và đường doanh thu (đỏ gạch) có đi cùng nhau không?

Hết tuần 16: follow đạt (tăng ), tổng doanh thu 16 tuần đạt từ đơn hàng. Cả hai đường đều đẹp.

Tuần 17 bắt đầu với follow. Quảng cáo của Tuấn kéo về rất nhiều lượt xem và like. Trên dashboard, mọi thứ trông vẫn bình thường.

Lần này hãy nhìn khoảng cách giữa hai đường: đường follow có thay đổi gì khi tiền về ít đi không?

Hết tuần 31: follow tăng lên — tức tăng ngay giữa khủng hoảng, nhìn rất đẹp. Nhưng tổng doanh thu 15 tuần chỉ còn , tức so với nhịp của giai đoạn 1.

follow:   8.537 → 8.659 → 8.796 → 8.939 → …   (chỉ tăng, không bao giờ giảm)
doanh thu:  67,5  → 50,0  → 67,5  → 55,0  → …   (lên xuống theo từng tuần)

Quảng cáo được nhắm lại đúng đối tượng hơn.

Quan sát đường doanh thu có biến động theo đường tỷ lệ user tiềm năng không?

Khép lại tuần 52: follow cả năm tăng (từ lên ). Doanh thu trung bình giai đoạn 3 đạt /tuần — tăng so với mức thấp nhất của giai đoạn khủng hoảng.

Ba giai đoạn của bước 1–2–3 được tính bằng một truy vấn duy nhất:

WITH phased AS
(
    SELECT *,
        CASE WHEN week_id <= 16 THEN 'Giai đoạn 1 (tuần 1-16)'
             WHEN week_id <= 31 THEN 'Giai đoạn 2 (tuần 17-31)'
             ELSE                    'Giai đoạn 3 (tuần 32-52)' END AS phase,
        CASE WHEN week_id <= 16 THEN 1
             WHEN week_id <= 31 THEN 2
             ELSE                    3 END AS phase_no
    FROM #weekly
)
SELECT
    phase,
    CAST(AVG(revenue_m) AS DECIMAL(6,2))   AS avg_revenue_m_wk,
    CAST(100.0 * SUM(leads) / SUM(sessions)
         AS DECIMAL(5,2))                  AS lead_rate_pct,
    MIN(followers)                          AS followers_start,
    MAX(followers)                          AS followers_end,
    CAST(100.0 * (MAX(followers) - MIN(followers))
         / MIN(followers) AS DECIMAL(5,1)) AS follower_growth_pct,
    SUM(orders)                             AS total_orders,
    CAST(SUM(revenue_m) AS DECIMAL(8,1))   AS total_revenue_m
FROM phased
GROUP BY phase, phase_no
ORDER BY phase_no;

Tương quan là gì?

Tương quan đo xem hai đại lượng có đi cùng nhau hay không. Con số này ký hiệu là r. Giá trị của r luôn nằm trong khoảng từ −1 đến +1.

r gần +1: hai đại lượng đi cùng chiều. Cái này tăng thì cái kia cũng tăng.

r gần −1: hai đại lượng đi ngược chiều. Cái này tăng thì cái kia giảm.

r gần 0: hai đại lượng gần như không liên quan. Biết số này cũng không đoán được số kia.

Cách đọc trên biểu đồ chấm: mỗi chấm là một tuần. Các chấm xếp thành dải đi lên thì r dương. Các chấm rải lung tung thì r gần 0.

Hai đường, hai diễn biến (cùng chia về mốc 100 ở tuần 1)

Thử đổi góc nhìn: cùng 52 tuần doanh thu, hai cách nhìn

Nhìn toàn cảnh: ma trận tương quan 5×5

Tuần t: tỷ lệ user tiềm năng  ───►  Tuần t+1: doanh thu   r = +0,68 → báo sớm được 1 tuần
Tuần t: follow                ───►  Tuần t+1: doanh thu   r = −0,17 → không báo được gì

-- Q3. Năm cặp tương quan trên 52 tuần (một nhánh mẫu)
SELECT 'r(follow, doanh thu)' AS metric_pair,
       CAST((AVG(f * revenue_m) - AVG(f) * AVG(revenue_m))
            / NULLIF(STDEVP(f) * STDEVP(revenue_m), 0)
            AS DECIMAL(5,2)) AS pearson_r
FROM (SELECT CAST(followers AS FLOAT) AS f, revenue_m FROM #weekly) t;

-- Q4. Lag 1 tuần: chỉ số tuần t so với doanh thu tuần t+1
WITH pairs AS
(
    SELECT cur.lead_rate AS lead_rate_t,
           cur.followers AS followers_t,
           nxt.revenue_m AS revenue_next
    FROM #weekly cur
    JOIN #weekly nxt ON nxt.week_id = cur.week_id + 1
)
SELECT CAST((AVG(lead_rate_t * revenue_next) - AVG(lead_rate_t) * AVG(revenue_next))
            / NULLIF(STDEVP(lead_rate_t) * STDEVP(revenue_next), 0)
            AS DECIMAL(5,2)) AS pearson_r
FROM pairs;